PHẦN VĂN BẢN
I. Hệ thống kiên thức phần truyện và kí. [dấu x (có); dấu – (không)]

TT
Tên tác
phẩm (đoạn trích)
Tác giả
(năm sinh, quê quán)
Thể loại
CT
N.vật
NV kể chuyện
NV chính
Nội dung chính
Nghệ thuật
Ý nghĩa

1
Bài học đường đời đầu tiên
(DMPLK)
Tô
Hoài
(1920),
Hà Nội

Truyện

x
x
Ngôi1
(DM)
Dế
Mèn
Vẻ đẹp cường tráng của DM. Tính cách kiêu căng, xốc nổi, dế Mèn đã gây ra cái chết thảm thương cho dế Choắt và rút ra bài học đầu tiên cho mình (Ở đời mà có thói hung hăng, bậy bạ, có óc mà không biết nghĩ không những gây hại cho mình mà còn mang vạ cho người khác
-Kết hợp miêu tả với kể
-Xây dựng hình tượng nhân vật gần gũi với trẻ thơ
-Sử dụng hiệu qua các biện pháp tu từ
-Lời văn giàu hình ảnh cảm xúc.
Nêu lên bài học: tính kêu căng của tuổi trẻ có thể làm hại người khác, khiến ta phải ân hận suốt đời.

2
Sông nước Cà Mau
(Đất rừng PN)
Đoàn Giỏi
(1925-1989),
Tiền Giang

Truyện

-
-
Ngôi 1
(chúng tôi)

Thiên nhiên sông nước Cà Mau có vẻ đẹp rộng lớn, hùng vĩ, đầy sức sống hoang dã. Cuộc sống con người ở chợ Năm căn tấp nập, trù phú, độc đáo.
-Miêu tả bao quát-cụ thể
-Lựa chọn từ ngữ gợi hình ảnh, chính xác kết hợp sử dụng biện pháp tu từ
-Sử dụng ngôn ngữ địa phương
-Kết hợp miêu tả, thuyết minh
 Thế hiện sự am hiểu, tấm lòng gắn bó của nhà văn với thiên nhiên và con người vùng đất CM

3
Bức tranh của em gái tôi

Tạ Duy
Anh
(1959), Hà Nội
t.ngắn
x
x
Ngôi 1
(tôi)
Anh
trai
Tài năng hội hoạ và tâm hồn trong sáng của em gái đã giúp người anh nhận ra tự ti, mặc cảm và sống tốt hơn .
-Kể chuyện bằng ngôi thứ nhất tạo nên sự chân thực.
-Miêu tả chân thực tâm lí nhân vật.

Tình cảm trong sáng, nhân hậu bao giờ cúng lớn hơn, cao đẹp hơn lòng ghen ghét, đố kị.

4
Vượt thác (Quê
nội)
Võ Quảng
(1920-2007),
Quảng Nam
Truyện

-
x
Ngôi 1
(chúng tôi)
DHT
Sức mạnh, vẻ đẹp của con người lao động miền Trung trên nền cảnh thiên nhiên rộng lớn, hùng vĩ.

-Phối hợp tả cảnh thiên nhiên với tả ngoại hình, hành động của con người.
-Phép nhân hóa, so sánh, phong phú hiệu quả.
-Lựa chọn chi tiết miêu tả đặc sắc
-Ngôn ngữ giàu hình ảnh, biểu cảm, gợi liên tưởng.
Là bài ca về thiên nhiên, đất nước quê hương, về lao động; từ đó đã kín đáo nói lên tình yêu đất nước, dân tộc của nhà văn.

5
Buổi học cuối cùng
An-xơ
Đô-đê
(Pháp),
(1840-1897)
t.ngắn
x
x
Ngôi 1
(tôi)
Ph
răng
và thầy giáoHa-men
Buổi học cuối cùng ở lớp học làng quê vùng An-dát bị quân Phổ chiếm đóng và hình ảnh thầy giáo Ha-men(nghiêm khắc, mẫu mực truyền đến học sinh tình yêu tiếng Pháp-một biếu hiện của tình yêu Tổ quốc. Hình ảnh của Phrăng từ chỗ ham chơi đến hiểu được giá trị của tiếng nói, yêu nước.
-Kể theo ngôi thứ nhất
-Xây dựng tình huống truyện độc đáo
-Miêu tả tâm lí nhân vật qua ngoại tâm trựng, suy nghĩ, ngoại hình
-Ngôn ngữ tự nhiên, xúc động, sử dụng câu văn biếu cảm, từ ngữ cảm thán và các hình ảnh so sánh.
Tiếng nói là một giá trị văn hóa cao quí của dân tộc, yêu tiếng nói là yêu văn hóa dân tộc. Đó cũng là một biểu hiện của lòng yêu nước. Sức mạnh của tiếng nói là sức mạnh của văn hóa, không một thế lực nào thủ tiêu,. Tự do của một dân tộc gắn liền với việc giữ gìn, phát triển tiếng nói dân tộc.
Tác giả là người yêu nước, yêu độc lập tự do, am hiểu sâu sắc về tiếng mẹ đẻ.

6
Cô Tô
(Cô Tô)
Nguyễn
Tuân
(1910-1987), Hà Nội

Kí
-
x
Ngôi